Thuốc cho gà đá thường được dùng theo truyền miệng: thấy gà ủ rũ là cho uống kháng sinh, sắp ra trận lại tìm thuốc kích. Thói quen ấy khiến nhiều chiến kê nhờn thuốc, suy gan. XOSO66 tổng hợp khuyến cáo thú y để người nuôi dùng thuốc đúng lúc, đúng loại. Nội dung đi từ tủ thuốc, lịch tiêm phòng đến cách xử lý từng triệu chứng.
Tủ thuốc cho gà đá cần có sẵn tại chuồng
Một tủ thuốc đủ nhóm giúp người nuôi xử lý kịp thời khi gà có dấu hiệu bất thường. Phần lớn sản phẩm đều có bán tại cửa hàng thú y. Có 5 nhóm cần chuẩn bị sẵn.
- Vắc xin phòng bệnh: Newcastle, Gumboro, đậu gà, tụ huyết trùng, bảo quản ở ngăn mát 2 đến 8 độ C.
- Kháng sinh phổ rộng: nhóm tylosin, doxycycline dùng cho bệnh hô hấp, chỉ dùng khi có triệu chứng và theo liều trên nhãn.
- Thuốc sát trùng ngoài da: povidone iodine, xanh methylen để rửa, bôi vết thương sau mỗi buổi tập.
- Vitamin, điện giải: bổ sung sau khi gà ốm, sau vận chuyển hoặc những ngày nắng nóng kéo dài.
- Thuốc tẩy giun, trị ký sinh: dùng định kỳ 2 đến 3 tháng 1 lần, kèm thuốc trị mạt, rận ngoài lông.
Lịch tiêm phòng 5 mốc đầu đời của gà chiến
Tiêm phòng đúng lịch giúp giảm mạnh nhu cầu dùng thuốc cho gà đá về sau. Phần lớn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm đều có vắc xin. Bảng kèm theo nêu 5 mốc quan trọng đầu đời.
| Thời điểm | Vắc xin | Cách dùng | Bệnh phòng ngừa |
| 3 ngày tuổi | ND-IB | Nhỏ mắt, nhỏ mũi | Newcastle và cả dạng viêm phế quản mang tính truyền nhiễm |
| 7 ngày tuổi | Gumboro | Nhỏ miệng hoặc pha nước uống | Suy giảm miễn dịch do Gumboro |
| 10 ngày tuổi | Đậu gà | Chủng màng cánh | Mụn đậu ở mào, mắt, miệng |
| 21 ngày tuổi | ND-IB nhắc lại | Nhỏ mắt, nhỏ mũi | Củng cố miễn dịch Newcastle |
| 2 tháng tuổi | Newcastle hệ 1, tụ huyết trùng | Tiêm dưới da | Miễn dịch dài hạn cho gà trưởng thành |
Dùng thuốc theo từng triệu chứng gà chiến hay gặp
Mỗi triệu chứng cần một hướng xử lý riêng, dùng sai nhóm thuốc cho gà đá không chỉ kém hiệu quả mà còn làm bệnh kéo dài. Có 4 tình huống người nuôi gặp nhiều nhất.
Gà khò khè, chảy nước mũi
Gà khò khè, chảy nước mũi, mắt sưng thường là dấu hiệu bệnh hô hấp mãn tính CRD hoặc cảm lạnh do thay đổi thời tiết. Người nuôi tách gà ra chuồng riêng, giữ ấm, dùng thuốc cho gà đá nhóm tylosin hoặc doxycycline trong 3 đến 5 ngày theo liều trên nhãn. Song song, nên bổ sung vitamin C, điện giải để gà nhanh lấy lại sức.
Gà đi phân xanh, phân trắng
Phân xanh lẫn nhớt thường liên quan đến Newcastle hoặc tụ huyết trùng, phân trắng loãng có thể do bạch lỵ, cầu trùng. Hai nhóm bệnh này lây nhanh, nên cách ly ngay và mời thú y kiểm tra trước khi chọn thuốc cho gà đá. Trong thời gian điều trị, cho gà ăn cháo loãng, uống men tiêu hóa để giữ đường ruột ổn định.
Xem thêm: Chuồng Nuôi Gà Chọi Chuẩn XOSO66: Nền Móng Chiến Kê
Vết thương sau buổi vần
Sau mỗi buổi vần, kiểm tra kỹ mặt, mào, đùi để phát hiện vết rách, vết bầm. Rửa sạch bằng nước muối sinh lý, sát trùng bằng povidone iodine rồi bôi lớp thuốc mỡ kháng sinh mỏng. Vết sâu hoặc sưng tấy sau 2 ngày cần thuốc cho gà đá dạng kháng viêm theo chỉ định thú y, tránh để nhiễm trùng lan sâu vào cơ.
Gà sụt cân, xệ cánh
Gà ăn đủ mà vẫn gầy, lông xù, xệ cánh thường mang giun sán hoặc cầu trùng. Tẩy giun bằng levamisole hoặc fenbendazole, đợt nhắc lại sau 14 ngày để diệt trứng còn sót. Khi dùng thuốc cho gà đá loại này, nên cho uống buổi sáng lúc bụng rỗng, sau đó bổ sung men tiêu hóa giúp gà phục hồi khả năng hấp thu.
Ngộ nhận khiến việc dùng thuốc thành con dao hai lưỡi
Không ít thói quen dùng thuốc cho gà đá được truyền tai trong giới nuôi gà nhưng lại gây hại lâu dài cho sức khỏe chiến kê. Có 3 ngộ nhận người nuôi nên bỏ ngay.
Lạm dụng thuốc cho gà đá trước trận
Thuốc kích, thuốc tăng lực tiêm trước giờ ra sàn chỉ tạo cảm giác hưng phấn tạm thời, sau đó tim, gan của gà phải gánh áp lực rất lớn. Nhiều con đuối sức giữa trận hoặc suy kiệt vài ngày sau. Đây cũng là hành vi trái với tinh thần thi đấu công bằng, nên loại bỏ hoàn toàn khỏi quá trình chuẩn bị.
Kháng sinh uống dài ngày
Nhiều người cho gà uống kháng sinh liên tục với mong muốn phòng bệnh. Thực tế, cách này khiến vi khuẩn kháng thuốc, đến khi gà ốm thật thì thuốc cho gà đá thông thường mất tác dụng. Kháng sinh chỉ nên dùng khi có triệu chứng, đủ liệu trình 3 đến 5 ngày rồi dừng, kết hợp men vi sinh để phục hồi đường ruột.
Thuốc của người dùng cho gà
Thuốc giảm đau, hạ sốt của người như paracetamol, ibuprofen có liều lượng không phù hợp với cơ thể gà, dễ gây ngộ độc gan, thận. Thuốc bổ của người cũng thường dư khoáng chất so với nhu cầu gia cầm. Phần lớn sư kê trong cộng đồng đá gà của XOSO66 đã chuyển sang sản phẩm thú y chuyên dụng, có nhãn ghi rõ liều theo trọng lượng.
Kết luận
Thuốc cho gà đá chỉ phát huy tác dụng khi đi theo đúng trình tự: tiêm phòng đủ mốc, chuẩn bị tủ thuốc cơ bản, xử lý sớm khi thấy triệu chứng rồi dừng đúng liệu trình. Mọi loại thuốc kích trước trận nên loại bỏ hoàn toàn. Tham khảo thêm chuyên mục đá gà của trang chủ XOSO66 để hoàn thiện quy trình chăm sóc chiến kê.
